KSPNSZZ Krajowa Sekcja Pożarnictwa
W maju 2026 r. pełnomocnik Krajowej Sekcji Pożarnictwa NSZZ „Solidarność” ds. profilaktyki zdrowotnej, st. bryg. w st. spocz. Szymon Kokot, odwiedził Ateny, gdzie w siedzibie greckiej federacji związków zawodowych strażaków POEYPS (Panhellenic Federation of Employees’ Unions of the Fire Brigade) spotkał się z jej przewodniczącym Nikolaosem Lavranosem oraz sekretarzem generalnym organizacji. Wizyta była możliwa dzięki wieloletnim kontaktom rozwijanym w ramach EPSU – Europejskiej Federacji Związków Zawodowych Służb Publicznych.
Spotkanie było okazją do wymiany doświadczeń dotyczących funkcjonowania służb ratowniczych, działalności związkowej oraz ochrony zdrowia strażaków. Dzięki uprzejmości regionu dolnośląskiego „Solidarności” nasi greccy koledzy otrzymali pamiątkowe prezenty z symbolami naszej organizacji związkowej.
POEYPS – głos greckich strażaków zawodowych
POEYPS działa od 1988 roku i obecnie zrzesza około 6500 członków skupionych w 24 lokalnych oddziałach na terenie całej Grecji. Federacja aktywnie uczestniczy w dialogu społecznym, reprezentuje interesy strażaków zawodowych oraz współpracuje z organizacjami partnerskimi w Europie, w tym bardzo blisko z organizacją związkową strażaków na Cyprze.
Podczas spotkania omówiono najważniejsze wyzwania stojące przed greckimi strażakami. Mimo różnic organizacyjnych wiele problemów okazuje się wspólnych dla strażaków w całej Europie – od kwestii kadrowych i warunków służby po ochronę zdrowia funkcjonariuszy narażonych na działanie substancji niebezpiecznych.
Strażacy miejscy i leśni w jednej formacji
Szczególnie interesujące były informacje dotyczące organizacji greckiego systemu ochrony przeciwpożarowej. W 1998 roku grecka straż pożarna została zintegrowana ze służbami odpowiedzialnymi za zwalczanie pożarów lasów. Od tego momentu jedna formacja odpowiada zarówno za działania ratowniczo-gaśnicze w miastach, jak i za ochronę rozległych terenów leśnych.
Jak podkreślali przedstawiciele federacji, od czasu tej reformy podczas działań służbowych zginęło około 70 strażaków. W kraju regularnie zmagającym się z wielkoobszarowymi pożarami lasów problem bezpieczeństwa ratowników pozostaje jednym z najważniejszych tematów debaty publicznej.
Greccy strażacy mogą pełnić służbę nawet przez 40 lat, a wiek emerytalny wynosi obecnie 60 lat.
Walka o uznanie zawodu za szczególnie niebezpieczny
Jednym z głównych tematów rozmów była sytuacja prawna strażaków w Grecji. Pomimo szczególnego charakteru służby i wysokiego poziomu ryzyka zawód strażaka nie jest formalnie uznawany za zawód niebezpieczny. Funkcjonariusze otrzymują jedynie specjalny dodatek do wynagrodzenia w wysokości około 200 euro miesięcznie.
Federacja od lat prowadzi działania mające na celu zmianę tego stanu rzeczy. Obecnie przed greckim Sądem Najwyższym toczy się postępowanie dotyczące między innymi uznania szczególnego charakteru służby strażackiej oraz uznania nowotworów związanych z ekspozycją zawodową za choroby zawodowe strażaków.
Rozprawa była już trzykrotnie przekładana, a jej kolejny termin wyznaczono na 8 czerwca. Dla greckiego środowiska strażackiego jest to jedna z najważniejszych batalii prawnych ostatnich lat.
Profilaktyka nowotworowa tematem spotkania
W trakcie wizyty Szymon Kokot przedstawił prezentację poświęconą profilaktyce nowotworowej strażaków oraz doświadczeniom polskiego środowiska w zakresie ograniczania ekspozycji na substancje rakotwórcze obecne w środowisku pożaru.
Omówiono między innymi:
- zagrożenia nowotworowe związane ze służbą strażaka,
- higienę pożarową,
- dekontaminację sprzętu i odzieży,
- wyniki badań naukowych dotyczących zachorowalności strażaków,
- działania edukacyjne prowadzone w Polsce,
- inicjatywy podejmowane przez związki zawodowe na rzecz ochrony zdrowia funkcjonariuszy.
Temat wzbudził duże zainteresowanie gospodarzy, szczególnie w kontekście przygotowań do czerwcowej rozprawy. Przedstawiciele POEYPS podkreślali, że doświadczenia polskich strażaków oraz działania prowadzone przez KSP NSZZ „Solidarność” stanowią cenną inspirację w ich staraniach o poprawę ochrony zdrowia funkcjonariuszy i uznanie nowotworów za choroby zawodowe.
Wizyta w historycznej remizie nr 1
Elementem programu była również wizyta w historycznej remizie numer 1 w Atenach – jednej z najstarszych jednostek straży pożarnej w Grecji. Była to okazja do poznania historii greckiego pożarnictwa oraz rozmów o rozwoju służb ratowniczych na przestrzeni ostatnich dekad.
Wspólne wyzwania europejskich strażaków
Spotkanie w Atenach po raz kolejny pokazało, że strażacy w całej Europie mierzą się z podobnymi wyzwaniami. Ochrona zdrowia funkcjonariuszy, uznanie skutków długotrwałej ekspozycji zawodowej oraz poprawa warunków służby stają się dziś tematami o znaczeniu międzynarodowym.
Greccy gospodarze podziękowali za wizytę, możliwość wymiany doświadczeń oraz przedstawione informacje dotyczące profilaktyki nowotworowej. Podkreślali, że zdobyta wiedza i doświadczenia płynące z Polski pomogą im lepiej przygotować się do nadchodzącej rozprawy i dalszych działań na rzecz uznania zagrożeń zawodowych występujących w służbie strażaka.
Właśnie dlatego tak istotne są kontakty budowane w ramach europejskiej współpracy związkowej – pozwalają nie tylko wymieniać doświadczenia, ale również wspólnie działać na rzecz poprawy bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i warunków służby strażaków w całej Europie.
